Onderzoekers van Stanford University hebben in een muizenstudie het kraakbeenverlies dat met veroudering samengaat herleid tot één enkel eiwit. Dat opent de deur naar behandelingen die op termijn de mobiliteit van ouderen kunnen helpen herstellen en ongemak kunnen verminderen.
15-PGDH, veroudering en kraakbeenverlies
Het eiwit 15-PGDH wordt al langer sterk in verband gebracht met veroudering: naarmate we ouder worden, neemt de hoeveelheid ervan toe. Tegelijk werkt het eiwit herstelbevorderende en ontstekingsremmende moleculen tegen.
Vanuit die kennis vroegen de wetenschappers zich af of 15-PGDH ook een rol speelt bij osteoartritis, waarbij belasting van gewrichten leidt tot afbraak van collageen in het kraakbeen, met ontsteking en pijn als gevolg.
Wat de remmer van 15-PGDH deed in muizen met osteoartritis
Bij oude muizen zagen de onderzoekers dat kniekraakbeen dat eerder was afgesleten, weer dikker werd nadat een remmer van 15-PGDH was toegediend. In vergelijkbare proeven met jonge muizen met een blessure bood diezelfde remmer bescherming tegen de gebruikelijke effecten van door letsel veroorzaakte osteoartritis.
In een specifiek model bootsten de onderzoekers bij muizen het equivalent van een blessure aan de voorste kruisband (anterior cruciate ligament) na. Toen zij daarna de behandeling toepasten, ontstond er geen osteoartritis-terwijl dat in dit soort muismodellen normaal gesproken wel wordt verwacht.
Eerdere pogingen om kraakbeen te regenereren maakten onder meer gebruik van stamcellen. Dat bleek bij remming van 15-PGDH niet langer nodig. In plaats daarvan werden chondrocyten-de cellen die kraakbeen opbouwen en onderhouden-omgezet naar een gezondere en functionelere toestand.
"Dit is een nieuwe manier om volwassen weefsel te regenereren, en het heeft aanzienlijke klinische belofte voor het behandelen van artritis door veroudering of letsel," zegt microbioloog Helen Blau. "We waren op zoek naar stamcellen, maar ze zijn duidelijk niet betrokken. Het is heel spannend."
Bij de behandelde muizen was het looppatroon gelijkmatiger, wat erop wijst dat ze minder pijn ervoeren. Ook bleken ze meer gewicht te zetten op hun geblesseerde poten-signalen dat het herstel van kraakbeen samenhing met een betere lichamelijke conditie.
Menselijk weefsel, mechanisme en volgende stappen
Dezelfde aanpak werd bovendien getest op humane weefselmonsters van mensen die een knievervangende operatie ondergingen. Opnieuw waren er duidelijke aanwijzingen voor regeneratie: het kraakbeen werd stijver en vertoonde minder tekenen van ontsteking.
"Het mechanisme is behoorlijk opvallend en heeft onze kijk op hoe weefselregeneratie kan plaatsvinden echt verschoven," zegt orthopedisch wetenschapper Nidhi Bhutani. "Het is duidelijk dat een grote pool van al aanwezige cellen in kraakbeen hun patronen van genexpressie aan het veranderen is."
"En door deze cellen te richten op regeneratie, hebben we mogelijk de kans om klinisch een grotere totale impact te hebben."
Hoewel er nog veel werk te doen is, kan dit uiteindelijk uitmonden in effectieve behandelingen die schade door artritis-of veroudering in bredere zin-terugdraaien. Daarmee zouden we mogelijk richting een toekomst gaan waarin heup- en knievervangingen niet langer nodig zijn.
Afgezien van het vervangen van aangedane gewrichten blijven de huidige behandelopties voor osteoartritis grotendeels beperkt tot pijnbestrijding. Ondanks veelbelovend onderzoek van de afgelopen jaren is er nog niets dat de grondoorzaak van de aandoening aanpakt.
De vervolgstappen kunnen bestaan uit een klinische studie. Een eerdere studie met een 15-PGDH-blokker tegen spierzwakte leverde geen waarschuwingstekens op wat betreft gezondheid en veiligheid, wat het traject naar studies met vergelijkbare middelen zou moeten versnellen.
"We zijn erg enthousiast over deze mogelijke doorbraak," zegt Blau. "Stel je voor dat je bestaand kraakbeen opnieuw laat aangroeien en een gewrichtsvervanging voorkomt."
Het onderzoek is gepubliceerd in Science.
Reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Laat een reactie achter